Quan trắc không khí xung quanh - Hoạt động quan trọng trong quy trình Quản lý chất lượng không khí

Các thông số cần quan tâm khi quan trắc không khí

Quá trình phân tích thành phần các chất có trong không khí cần đảm bảo ghi nhận được các thông số như: SO2, CO, NOx, O3, bụi lơ lửng, bụi mịn (PM10, PM2.5)... Ngoài ra, một số yếu tố khí tượng cũng cần được quan tâm: độ ẩm, tốc độ gió, nhiệt độ, hướng gió…

Nên lấy mẫu không khí như thế nào?

Xác định vị trí lấy mẫu phù hợp giúp nhận diện đúng thành phần và hiện trạng không khí. Để đạt hiệu quả cao nhất, cần lưu ý:

• Sự liên hệ giữa vị trí lấy mẫu và mục tiêu quan trắc.
• Khu công nghiệp/đô thị nguy cơ ô nhiễm cao: cần ít nhất 4 điểm lấy mẫu.
• Vị trí lấy mẫu phải mang tính đặc trưng cho cả khu vực.
• Điểm quan trắc dựa trên sự phân bố các chất ô nhiễm.
• Thiết bị lấy mẫu đặt ở độ cao 1,5 - 2m so với mặt đất.

Phân loại các điểm quan trắc

Tùy vào mục đích, có 3 loại điểm quan trắc chính:

• Điểm nền: Vị trí ít chịu tác động của con người, dùng để đánh giá thành phần đặc trưng tự nhiên.
• Điểm tác động: Nơi có nguồn xả thải hoặc ảnh hưởng tiêu cực trực tiếp đến chất lượng không khí.
• Điểm chịu tác động: Vị trí đang chịu ảnh hưởng bởi các hoạt động ô nhiễm lân cận.

Thời gian thích hợp để quan trắc không khí

Thời gian thực hiện quan trắc chịu ảnh hưởng bởi mục tiêu, yếu tố khí tượng và thiết bị. Lưu ý quan trọng:

• Không nên quan trắc vào ngày mưa lớn hoặc quá khô hạn.
• Thông số không khí chung: Lấy mẫu liên tục 24 giờ.
• Thông số bụi: Lấy tối thiểu 1 mẫu mỗi ngày.
• Thời gian lấy mẫu tối thiểu tại các điểm ít tác động là 20 phút.

Quy chuẩn và tiêu chuẩn áp dụng

• TCVN 5937 - 2005: Tiêu chuẩn chất lượng không khí xung quanh.
• QCVN 05:2009/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí xung quanh.
• QCVN 06:2009/BTNMT: Quy chuẩn về một số chất độc hại trong không khí xung quanh.
• TCVN 5938 - 2005: Nồng độ tối đa cho phép của một số chất độc hại.